12 อาการโรคไตที่คนไทยมักมองข้าม (+ เวลาที่ควรตรวจเลือด)

เผยแพร่: เมษายน 2026 | ทีมนักโภชนาการ Green & Organic | อ่าน 7 นาที

“โรคไตเป็นโรคเงียบ” — คำพูดของแพทย์โรคไตที่พูดบ่อยที่สุด เพราะอาการในระยะต้นมักไม่ชัดเจนหรือผู้ป่วยคิดว่าเป็นจากสาเหตุอื่น (อายุ นอนไม่พอ เครียด) กว่าจะรู้ตัวก็ไตเสียไปแล้ว 40-50% และเข้าสู่ระยะที่ชะลอยาก

ปัจจัยที่ทำให้อาการไม่ชัดเจนคือ ไตมี capacity สำรองมาก — แม้เสียการทำงานไป 50% ร่างกายก็ยังจัดการสมดุลได้เป็นปกติ ต้องเสีย 60%+ อาการถึงเริ่มปรากฏ

บทความนี้ทีมนักโภชนาการของ Green & Organic รวบรวม 12 อาการโรคไต ตั้งแต่ระยะต้นถึงระยะรุนแรง พร้อม ความเฉพาะเจาะจง ของแต่ละอาการและคำแนะนำเมื่อควรไปตรวจเลือด สำหรับข้อมูลเกี่ยวกับไต อ่าน ไตทำหน้าที่อะไร? ควบคู่

💡 ตาราง 12 อาการโรคไต — จัดลำดับตามระยะ

⭐⭐⭐ = เฉพาะเจาะจง (น่าจะเป็นโรคไต) | ⭐⭐ = พบบ่อย | ⭐ = อาจมาจากโรคอื่น

กลุ่มอาการปัสสาวะ (4 ข้อ)

### 1. ปัสสาวะมีฟองข้น
ฟองที่ข้นคล้ายฟองเบียร์ ไม่หายใน 2 นาทีขึ้นไป = สัญญาณโปรตีนรั่ว (Proteinuria) — เป็นสัญญาณระยะต้นที่สุดของโรคไต อ่านเพิ่มที่ ปัสสาวะมีฟอง อันตรายไหม?

### 2. ปัสสาวะบ่อยตอนกลางคืน
ตื่นมาเข้าห้องน้ำ > 2 ครั้ง/คืน = Nocturia อาจบ่งชี้ว่าไตเข้มข้นปัสสาวะไม่ได้เพราะเนฟรอนเสื่อม อ่านเพิ่มที่ ปัสสาวะบ่อยตอนกลางคืน

### 3. ปัสสาวะสีเข้มคล้ายโคล่า / มีเลือด
อาจบ่งชี้ Glomerulonephritis หรือการอักเสบของโกลเมอรูลัสอย่างรุนแรง — ต้องพบแพทย์ทันที

### 4. ปัสสาวะน้อยผิดปกติ < 400 ml/วัน
อาจบ่งชี้ไตวายเฉียบพลัน — ภาวะฉุกเฉิน

กลุ่มอาการบวม + ความดัน (2 ข้อ)

### 4. บวมที่เท้า ข้อเท้า ใบหน้า
เกิดจาก Protein loss + Salt retention — สังเกตตอนเช้าใบหน้าและตอนเย็นเท้า

เทสต์: กดบริเวณหน้าแข้งหรือข้อเท้าด้วยนิ้วหัวแม่มือ 10 วินาที ถ้ามีรอยบุ๋ม (Pitting Edema) นานกว่า 5 วินาที = ผิดปกติ

### 5. ความดันโลหิตสูงขึ้น
ถ้าความดันเคยปกติแล้วเริ่ม ≥ 140/90 โดยไม่ทราบสาเหตุ โดยเฉพาะในอายุน้อย (< 50) → สงสัยโรคไต

กลุ่มอาการทั่วไป (6 ข้อ)

### 6. เหนื่อยง่าย หายใจลำบาก
Fluid overload + Anemia (ไตไม่สร้าง EPO) + Uremic toxins

### 7. คันทั่วตัวไม่ทราบสาเหตุ
Uremic Pruritus — ของเสียคั่งในเลือดทำให้คัน โดยเฉพาะหลัง แขน ขา — อ่านเพิ่มที่ คันทั่วตัวจากโรคไต

### 8-9. ผิวแห้ง เบื่ออาหาร คลื่นไส้
– ผิวแห้งจากภาวะขาดน้ำเรื้อรัง + การกรองไม่ดี
– Uremic toxins กระตุ้นศูนย์คลื่นไส้ในสมอง

### 10. รสโลหะในปาก
Uremic toxins ทำให้รสอาหารเปลี่ยน บางคนรู้สึกว่ากินทุกอย่าง “รสเหมือนโลหะ” — อาการค่อนข้างเฉพาะของโรคไตระยะ 3-4

### 11. กล้ามเนื้อเป็นตะคริว
Electrolyte imbalance (ต่ำ: Mg, Ca / สูง: K, P) — โดยเฉพาะตอนกลางคืน

### 12. โลหิตจาง ซีด
ไตสร้าง Erythropoietin (EPO) น้อยลง → เม็ดเลือดแดงน้อย → ซีด เหนื่อย

เมื่อไรควรตรวจเลือด

ตรวจทันที ถ้าพบ:
– 2+ อาการจากกลุ่มปัสสาวะ (ข้อ 1-4) ต่อเนื่อง 2 สัปดาห์
– อาการบวม + ความดันสูง พร้อมกัน
– ปัสสาวะมีเลือด

ตรวจคัดกรองประจำปี สำหรับ:
– อายุ 35+ ที่มีโรคเบาหวาน ความดัน อ้วน
– ประวัติครอบครัวเป็นโรคไต
– กิน NSAIDs เรื้อรัง

ชุดตรวจพื้นฐาน:
– Urinalysis (UA): 100-200 บาท
– Urine Microalbumin: 400-600 บาท
– Blood Creatinine + eGFR: 300-500 บาท
– ชุด Kidney Function Panel: 800-1,500 บาท (แนะนำ)

🩺 ปรึกษานักโภชนาการฟรี

💬 LINE | 🍱 ดูปิ่นโตอาหารไต | 📞 095-939-5199

FAQ

Q: มีอาการแค่ 1 ข้อ เป็นโรคไตแน่ไหม? A: ไม่แน่ — แต่ถ้าเป็นอาการระดับ ⭐⭐⭐ (ฟองข้น เลือดปน) ควรตรวจทันที

Q: ตรวจเลือดปกติ แต่ยังสงสัย ทำยังไง? A: ตรวจ Urine Microalbumin ที่แม่นกว่า UA หรือทำ Ultrasound ไต

Q: โรคไตในระยะต้นรู้สึกเหมือนอะไร? A: มักไม่รู้สึกอะไรชัดเจน — นั่นคือเหตุผลที่การตรวจเลือดประจำปีสำคัญ

Q: อาการคันเกิดจากไตจริงๆ ไหม? A: ถ้าคันทั่วตัวไม่มีผื่น + ทา calamine ไม่หาย + มีโรคร่วม (เบาหวาน ความดัน) → น่าจะจากไต

Q: เด็กเป็นโรคไตได้ไหม? A: ได้ มักจาก Glomerulonephritis หลังติดเชื้อคอ หรือ Congenital Kidney Disease — ถ้ามีประวัติคนในครอบครัวควรตรวจตั้งแต่เล็ก

บทความที่เกี่ยวข้อง

• ไตทำหน้าที่อะไร?
• ปัสสาวะมีฟอง อันตรายไหม?
• ปัสสาวะสีเข้ม บอกอะไร?
• 7 สาเหตุโรคไต

ทีมนักโภชนาการ Green & Organic อ้างอิงจาก NKF, KDIGO Guidelines 2022, หนังสือข้อสงสัยเกี่ยวกับไต 10 ประการ (Q5+Q8)