อาหารโรคไต ส่งถึงบ้าน เลือกอย่างไร ต้องดูอะไรบ้างก่อนสั่ง

ถ้าคุณกำลังหา อาหารโรคไต ส่งถึงบ้าน ให้ตัวเองหรือให้พ่อแม่ คำตอบสั้น ๆ คือ ให้ดู 7 อย่างตามลำดับนี้ค่ะ: (1) มีนักโภชนาการหรือนักกำหนดอาหารดูแลจริงไหม (2) ขอดูผลเลือดก่อนจัดเมนูหรือเปล่า (3) คุมโซเดียม โพแทสเซียม ฟอสฟอรัสได้ครบทั้งสามตัวไหม (4) ปรับระดับโปรตีนตามระยะโรคได้ไหม (5) ส่งถึงจังหวัดของคุณได้จริงไหม (6) ราคาต่อมื้อโปร่งใสไหม และ (7) ติดตามผลต่อเนื่องหรือส่งแล้วจบ บทความนี้จะอธิบายทีละข้อว่าทำไมต้องดู และมีเช็กลิสต์ให้ติ๊กเองก่อนตัดสินใจ

ทำไม “อาหารจืด ๆ” ถึงไม่พอสำหรับคนเป็นโรคไต

ครอบครัวส่วนใหญ่เริ่มจากความตั้งใจดี พอหมอบอกว่าไตเริ่มเสื่อม ก็เลิกใส่น้ำปลา ต้มจืดทุกมื้อ แล้วก็เจอปัญหาสองอย่างพร้อมกันค่ะ อย่างแรกคือคนกินเบื่อจนกินได้น้อยลง น้ำหนักลด กล้ามเนื้อหาย อย่างที่สองคือ “จืด” ไม่ได้แปลว่าปลอดภัยเสมอไป เพราะสิ่งที่ไตต้องจัดการไม่ได้มีแค่เกลือ

แนวทางสากล KDIGO 2024 แนะนำให้ผู้ใหญ่ที่เป็นโรคไตเรื้อรังระยะ 3–5 ที่ยังไม่ฟอกไต ได้รับโปรตีนราว 0.8 กรัมต่อน้ำหนักตัว 1 กิโลกรัมต่อวัน และคุมโซเดียมไม่เกิน 2,000 มิลลิกรัมต่อวัน (เท่ากับเกลือไม่ถึง 5 กรัม) ขณะที่โรงพยาบาลในไทย เช่น ศิริราชปิยมหาราชการุณย์ ระบุตัวเลขโปรตีนสำหรับผู้ป่วยก่อนฟอกไตไว้ที่ 0.6 กรัมต่อกิโลกรัม และเพิ่มเป็น 1.0–1.2 กรัมต่อกิโลกรัมเมื่อเริ่มฟอกไต

สังเกตไหมคะว่าตัวเลขเปลี่ยนตามระยะโรค และเปลี่ยนตามน้ำหนักตัว นั่นคือเหตุผลที่อาหารสูตรเดียวใช้กับทุกคนไม่ได้ และเป็นเหตุผลว่าทำไมการเลือกผู้ให้บริการอาหารโรคไตส่งถึงบ้าน จึงต้องดูให้ลึกกว่าคำว่า “สูตรโซเดียมต่ำ”

เช็กข้อ 1–2: มีนักโภชนาการจริงไหม และขอดูผลเลือดหรือเปล่า

สองข้อนี้แยกกันไม่ได้ค่ะ บริการที่มีนักโภชนาการหรือนักกำหนดอาหารประจำ (ที่ Green & Organic เป็นนักกำหนดอาหารวิชาชีพที่มีใบประกอบโรคศิลปะ ทำงานประจำในบริษัท) จะขอผลเลือดล่าสุดของคุณก่อนเสมอ อย่างน้อยคือค่า eGFR (อัตราการกรองของไต) โพแทสเซียม ฟอสฟอรัส และอัลบูมิน เพราะเมนูของคนที่โพแทสเซียมในเลือดสูง กับคนที่ค่าปกติ จะใช้ผักคนละชุด

วิธีเช็กง่าย ๆ คือถามตรง ๆ ว่า “ก่อนจัดเมนูให้ ขอดูผลเลือดไหมคะ” ถ้าคำตอบคือ “ไม่ต้อง สั่งได้เลย” ให้ระวังไว้ก่อน ไม่ใช่ว่าอาหารเขาไม่ดี แต่แปลว่าเขาจัดให้ตาม “โรค” ไม่ได้จัดให้ตาม “ตัวคุณ”

ที่ Green & Organic ทีมนักโภชนาการจะอ่านผลเลือดรายคนก่อนออกแบบแผน และปรับเมนูใหม่เมื่อผลเลือดรอบถัดไปเปลี่ยน ซึ่งเป็นวิธีเดียวกับที่ใช้ร่วมกับโรงพยาบาลพันธมิตรกว่า 30 แห่ง

เช็กข้อ 3–4: คุมครบ 3 แร่ธาตุ และปรับโปรตีนได้ตามระยะ

โซเดียม โพแทสเซียม ฟอสฟอรัส คือสามตัวที่ต้องคุมพร้อมกัน แต่ละตัวซ่อนอยู่คนละที่ค่ะ

ส่วน โปรตีน เป็นเรื่องที่คนเข้าใจผิดมากที่สุด บางคนคิดว่าเป็นโรคไตต้องงดโปรตีน บางคนกินเท่าเดิม ทั้งสองแบบไม่ตรงกับแนวทางค่ะ ผู้ที่ยังไม่ฟอกไตต้องการโปรตีน “พอดี ไม่เกิน” ส่วนผู้ที่ฟอกไตแล้วกลับต้องการ “มากขึ้น” เพราะเสียโปรตีนไปกับการฟอก บริการที่ดีจึงควรมีอย่างน้อย 2 ระดับโปรตีนให้เลือก และบอกได้ว่าแต่ละถุงมีโปรตีนกี่กรัมต่อมื้อ (ของ Green & Organic มี 3 สาย: โปรตีนต่ำสำหรับผู้ที่ต้องจำกัดโปรตีนก่อนฟอกไต · มาตรฐาน ≤30 กรัม/มื้อ สำหรับผู้ฟอกไต ผู้สูงอายุ และคนทั่วไป · โปรตีนสูง 30–40 กรัม/มื้อ สำหรับผู้ป่วยมะเร็ง ผู้ฟื้นตัวหลังผ่าตัด นักออกกำลังกาย) (อ่านรายละเอียดเรื่องนี้ต่อได้ที่บทความ โปรตีนสำหรับผู้ป่วยไต กินเท่าไหร่)

เช็กข้อ 5: ส่งถึงจังหวัดของคุณได้จริงไหม

นี่คือข้อที่ครอบครัวต่างจังหวัดเจ็บใจที่สุดค่ะ เพราะบริการอาหารโรคไตส่วนใหญ่ปรุงสดแล้วส่งเช้าถึงเที่ยง จึงส่งได้เฉพาะกรุงเทพฯ และรัศมีไม่กี่สิบกิโลเมตร ถ้าพ่อแม่อยู่ต่างจังหวัด ตัวเลือกจะหายไปเกือบหมด

ทางออกที่ทำได้จริงคือ อาหารปรุงสุกแล้วแช่แข็งทันที ส่งด้วยรถควบคุมอุณหภูมิถึงบ้าน ซึ่งคุณค่าทางอาหารไม่ได้หายไปอย่างที่กลัวกัน (อ่านต่อที่ อาหารผู้ป่วยไต พร้อมทาน แช่แข็ง ต่างจากสดไหม) Green & Organic ส่งแบบแช่แข็งได้ทั่วประเทศ (ยกเว้นพื้นที่เกาะ) ด้วยรถแช่แข็ง −18 °C สัปดาห์ละ 1 ครั้ง ในราคาเดียวกับแบบสด และลูกค้าแผนอาหารของเราส่วนใหญ่อยู่นอกกรุงเทพฯ ถ้าคุณอยู่ต่างจังหวัด อ่านคำแนะนำเฉพาะได้ที่ อาหารโรคไต ต่างจังหวัด หาจากไหน

เช็กข้อ 6–7: ราคาโปร่งใส และติดตามผลต่อเนื่อง

ราคา ให้ถามเป็น “ราคาต่อมื้อ” ไม่ใช่ราคาต่อคอร์ส เพราะแต่ละเจ้านับมื้อไม่เท่ากัน บางเจ้า 2 มื้อต่อวัน บางเจ้า 3 มื้อ ราคาตลาดปี 2569 ของอาหารเฉพาะโรคที่มีนักโภชนาการดูแลอยู่ราว 140–311 บาทต่อมื้อ ขึ้นกับจำนวนมื้อที่สั่งและระดับโปรตีน เรารวบรวมตารางเทียบไว้ให้ที่ อาหารโรคไต ราคาเท่าไหร่ ของ Green & Organic เริ่มต้น 14 มื้อ 2,990 บาท (214 บาทต่อมื้อ สายโปรตีนต่ำ) · สายมาตรฐาน 14 มื้อ 3,960 บาท (283 บาทต่อมื้อ) ไปจนถึง 84 มื้อ 16,890 บาท (201 บาทต่อมื้อ) · สายโปรตีนสูงบวก 10% ทุกราคารวมภาษีมูลค่าเพิ่มและค่าส่งกรุงเทพฯ-ปริมณฑลแล้ว

การติดตามผล คือข้อที่มักถูกลืม อาหารโรคไตไม่ใช่ของที่สั่งครั้งเดียวแล้วจบ เพราะผลเลือดรอบหน้าอาจเปลี่ยน ถามผู้ให้บริการว่า “ถ้าผลเลือดเดือนหน้าเปลี่ยน ปรับเมนูให้ไหม มีค่าใช้จ่ายเพิ่มไหม” คำตอบจะบอกได้ทันทีว่าเขาดูแลคุณระยะยาวหรือขายเป็นรอบ ๆ

เช็กลิสต์ 7 ข้อ พิมพ์ไว้ถามก่อนสั่ง

ถ้าติ๊กได้ครบ 7 ข้อ ก็สบายใจได้ระดับหนึ่งค่ะ ถ้าติ๊กได้ 4–5 ข้อ ให้ถามข้อที่ขาดจนกว่าจะชัด

คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

Q1: อาหารโรคไต ส่งถึงบ้าน กับอาหารคลีนทั่วไป ต่างกันอย่างไร
อาหารคลีนคุมแคลอรีและไขมันเป็นหลัก แต่ไม่ได้คุมโพแทสเซียมและฟอสฟอรัส และมักใช้ผักใบเขียวเข้ม ถั่ว นมปริมาณมาก ซึ่งผู้ที่ต้องควบคุมค่าเหล่านี้ต้องระวัง อาหารโรคไตจึงต้องออกแบบจากผลเลือด ไม่ใช่จากแคลอรีอย่างเดียวค่ะ

Q2: ต้องมีใบสั่งจากหมอไหมถึงจะสั่งได้
ไม่จำเป็นต้องมีใบสั่งค่ะ แต่ควรมีผลเลือดล่าสุด (ภายใน 3 เดือน) หรืออย่างน้อยบอกอาการและเป้าหมายที่ต้องการ เช่น คุมค่าไต เพิ่มน้ำหนัก หรือฟื้นตัวหลังรักษา เพื่อให้นักโภชนาการประเมินระดับโปรตีนและเลือกวัตถุดิบได้ถูกต้อง และวัดผลได้ว่าดีขึ้นหรือไม่ในรอบถัดไป หากแพทย์มีคำแนะนำเรื่องปริมาณโปรตีนหรือน้ำ ให้แจ้งด้วยเสมอ

Q3: อยู่ต่างจังหวัด สั่งอาหารโรคไตส่งถึงบ้านได้ไหม
ได้ค่ะ ถ้าผู้ให้บริการมีแบบแช่แข็งส่งด้วยรถควบคุมอุณหภูมิ Green & Organic ส่งทั่วประเทศ (ยกเว้นพื้นที่เกาะ) ด้วยรถแช่แข็ง −18 °C สัปดาห์ละ 1 ครั้ง ราคาเดียวกับแบบสด ส่วนกรุงเทพฯ-ปริมณฑลส่งสัปดาห์ละ 2 ครั้งโดยไรเดอร์ประจำเส้นทาง และมีบริการส่งทุกวันสอบถามได้

Q4: ราคาอาหารโรคไต ส่งถึงบ้าน เริ่มต้นเท่าไหร่
ตลาดปี 2569 อยู่ราว 140–311 บาทต่อมื้อ ของ Green & Organic เริ่มที่ 14 มื้อ 2,990 บาท (214 บาท/มื้อ สายโปรตีนต่ำ) สายมาตรฐาน 14 มื้อ 3,960 บาท (283 บาท/มื้อ) ลดลงเหลือ 201 บาท/มื้อเมื่อสั่ง 84 มื้อ รวมภาษีและค่าส่งกรุงเทพฯ-ปริมณฑลแล้ว สายโปรตีนสูงบวกเพิ่ม 10%

Q5: ถ้าคนกินเบื่อ เปลี่ยนเมนูได้ไหม
ได้ค่ะ ที่ Green & Organic คุณเลือกเมนูเองได้ตามชอบผ่านแอปพลิเคชันบนมือถือที่ใช้งานง่าย โดยระบบจะแสดงเฉพาะเมนูที่นักโภชนาการคัดกรองแล้วว่าเหมาะกับผลเลือดและแผนของคุณเท่านั้น (แต่ละคนจึงเห็นรายการเมนูไม่เหมือนกัน) และถ้าผลเลือดหรือความชอบเปลี่ยนระหว่างคอร์ส นักโภชนาการปรับให้ได้ตลอด แจ้งผ่าน LINE ได้เลย

เริ่มจากตรงไหนดี

ถ้ายังไม่แน่ใจว่าคนที่บ้านควรกินโปรตีนและโซเดียมเท่าไหร่ ลองใช้ เครื่องคำนวณโซเดียม-โปรตีนสำหรับผู้ป่วยโรคไต ของเราก่อนได้ฟรี แล้วส่งผลเลือดล่าสุดมาให้นักโภชนาการช่วยดูทาง LINE ไม่มีค่าใช้จ่ายค่ะ

ปรึกษานักโภชนาการฟรีทาง LINE
ดูแผนอาหารโรคไตและราคาทั้งหมด · โทร 095-939-5199 (ทุกวัน 8:00–18:00)

อ่านต่อ: ปิ่นโตผู้ป่วย กทม. เจ้าไหนดี เช็กลิสต์ 8 ข้อ · อาหารผู้สูงอายุ 3 โรค ไต เบาหวาน ความดัน · หนังสือโภชนบำบัดโรคไต

บทความนี้เป็นความรู้ทั่วไป ไม่ใช่การวินิจฉัยหรือแผนอาหารเฉพาะราย ผู้ที่มีโรคประจำตัวควรปรึกษาแพทย์หรือนักกำหนดอาหารผู้ดูแลก่อนปรับอาหาร และไม่ควรปรับหรือหยุดยาเอง

อ้างอิง (ดูเมื่อ 27 ก.ย. 2569)

• KDIGO 2024 Clinical Practice Guideline for the Evaluation and Management of CKD — Recommendation 3.3.1.1 (โปรตีน 0.8 g/kg/d), Recommendation 3.3.2.1 (โซเดียม <2 g/d): https://kdigo.org/wp-content/uploads/2024/03/KDIGO-2024-CKD-Guideline.pdf
• โรงพยาบาลศิริราช ปิยมหาราชการุณย์ — อาหารสำหรับผู้ป่วยโรคไตเรื้อรัง: https://www.siphhospital.com/th/news/article/share/food-for-kidney
• RAMA Channel คณะแพทยศาสตร์ รพ.รามาธิบดี — อาหารสำหรับผู้ป่วยโรคไตเรื้อรัง กินอย่างไรให้ปลอดภัย: https://www.rama.mahidol.ac.th/ramachannel/infographic/อาหารสำหรับ-ผู้ป่วยโรคไ/
• WHO — Sodium reduction fact sheet: https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/sodium-reduction